ഷിഗെല്ല എന്താണ്? അറിയാതെ പോയാൽ ആരോഗ്യത്തിന് വലിയ ഭീഷണി ആകും

 

ഷിഗെല്ല എന്താണ്? ലക്ഷണങ്ങൾ, പകർച്ചവ്യാധിയാണോ, അപകടസാധ്യതകൾ, പ്രതിരോധ മാർഗങ്ങൾ

അടുത്തിടെ ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെയും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വകുപ്പിന്റെയും റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഇടംപിടിച്ച ഒരു ബാക്ടീരിയയാണ് ഷിഗെല്ല (Shigella). ഇത് ബാക്ടീരിയയാണ് വൈറസ് അല്ല 

 ലോകത്ത് നിരവധി ആളുകളെ ബാധിക്കുന്ന വയറിളക്കരോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന പ്രധാന രോഗാണുക്കളിലൊന്നാണ് ഇത്. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികൾ, വയോജനങ്ങൾ, പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞവർ എന്നിവരിലാണ് ഈ രോഗം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകാൻ സാധ്യതയുള്ളത്. അതീവശ്രദ്ധ വേണ്ട ഒരു രോഗം കൂടിയാണിത്.

ഷിഗെല്ല എന്നത് ഒരു ബാക്ടീരിയ വിഭാഗമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ കുടലിൽ അണുബാധ സൃഷ്ടിച്ച് ഷിഗെല്ലോസിസ് (Shigellosis) എന്ന രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു. സാധാരണ വയറിളക്കത്തേക്കാൾ ഗുരുതരമായ ഈ രോഗം സമയബന്ധിതമായി ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ ജലാംശക്കുറവും മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടാക്കാം. മരണകാരണം വരെ ആകാം.

ഷിഗെല്ല എങ്ങനെ പകരുന്നു?

ഷിഗെല്ല വളരെ എളുപ്പത്തിൽ പകരുന്ന ഒരു ബാക്ടീരിയയാണ്. രോഗബാധിതരായ ഒരാളുടെ മലത്തിൽ ഈ ബാക്ടീരിയ അടങ്ങിയിരിക്കും. ശുചിത്വക്കുറവ് മൂലം ഈ ബാക്ടീരിയ ഭക്ഷണത്തിലേക്കോ വെള്ളത്തിലേക്കോ എത്തുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർക്കും രോഗം പകരാം.

പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഷിഗെല്ല പകരുന്നത്: ശ്രദ്ധിക്കുക

• മലിനമായ വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക

• മലിനമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്

• കൈകൾ ശരിയായി കഴുകാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക

• രോഗബാധിതരുമായി അടുത്ത സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നത് രോഗം പകരാൻ കാരണമാകും

• ശുചിത്വമില്ലാത്ത ഭക്ഷണശാലകളിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുക 

 തീരെ കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള ബാക്ടീരിയ പോലും രോഗം പകരാൻ മതിയാകുന്നതിനാൽ വ്യക്തിശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനമാണ്.

ഷിഗെല്ല രോഗത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം 

രോഗബാധ ഉണ്ടായാൽ സാധാരണയായി 1 മുതൽ 3 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകാം. ചിലരിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ നേരിയതായിരിക്കാം, എന്നാൽ ചിലരിൽ ഗുരുതരമാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

സാധാരണ കാണുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ:

🔹 കഠിനമായ വയറിളക്കം ഉണ്ടാകുന്നു
🔹 രക്തമോ മ്യൂക്കസോ കലർന്ന മലം കാണപ്പെടുന്നു
🔹 വയറുവേദനയും വയറുകടിച്ചിലും
🔹 പനി ലക്ഷണങ്ങൾ
🔹 ഓക്കാനും ഛർദ്ദിയും
🔹 ക്ഷീണം
🔹 ശരീരത്തിൽ ജലാംശക്കുറവ് (തൊണ്ട വരൾച്ച)

ചെറിയ കുട്ടികളിൽ രോഗം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകാനുള്ള സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടൻ ചികിത്സ തേടണം.

ഷിഗെല്ല മൂലമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾ

സാധാരണ വയറിളക്കം എന്ന് കരുതി അവഗണിക്കുന്നത് അപകടകരമായേക്കാം. തുടർച്ചയായ വയറിളക്കം മൂലം ശരീരത്തിലെ വെള്ളവും ധാതുലവണങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടും. ഇത് ഗുരുതരമായ ജലാംശക്കുറവിലേക്ക് നയിക്കും.

ജലാംശക്കുറവിന്റെ ചില ലക്ഷണങ്ങൾ:

• വായ വരണ്ടുപോകൽ

• അമിത ദാഹം തോന്നൽ 

• മൂത്രത്തിന്റെ അളവ് കുറയുക

• തലകറക്കം അനുഭവപ്പെടുക

• അമിത ക്ഷീണം തോന്നുക

കുട്ടികളിലും വയോജനങ്ങളിലും ഇത് ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് പോലും മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ചികിത്സ എങ്ങനെ? എപ്പോൾ തുടങ്ങണം 

ഷിഗെല്ല രോഗത്തിന്റെ ചികിത്സ പ്രധാനമായും രോഗിയുടെ ആരോഗ്യനിലയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.

പ്രാഥമിക ചികിത്സ

✔️ ധാരാളം വെള്ളം കുടിക്കുക
✔️ ORS (Oral Rehydration Solution) ഉപയോഗിക്കുക
✔️ വിശ്രമം എടുക്കുക
✔️ ലഘുഭക്ഷണം കഴിക്കുക

ഗുരുതരമായ കേസുകളിൽ ഡോക്ടർമാർ ആന്റിബയോട്ടിക് മരുന്നുകൾ നിർദേശിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ സ്വയം മരുന്ന് കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം മാത്രമേ മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കാവൂ.

ഷിഗെല്ലയെ എങ്ങനെ പ്രതിരോധിക്കാം?

രോഗം വന്നശേഷം ചികിത്സിക്കുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത് രോഗം വരാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുകയാണ്.

പ്രതിരോധ മാർഗങ്ങൾ

✅ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കൈകൾ സോപ്പുപയോഗിച്ച് നന്നായി കഴുകുക

✅ ശൗചാലയം ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷം കൈകൾ ശുചിയാക്കുക

✅ തിളപ്പിച്ചോ ശുദ്ധീകരിച്ചോ ഉള്ള വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുക

✅ പുറത്തുനിന്നുള്ള മലിന ഭക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക

✅ ഭക്ഷണം നന്നായി പാകം ചെയ്ത് കഴിക്കുക

✅ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും നന്നായി കഴുകി ഉപയോഗിക്കുക

✅ വ്യക്തിപരമായ ശുചിത്വം പാലിക്കുക

മത്സ്യങ്ങളിലും ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളിലും ഷിഗെല്ല കണ്ടെത്തിയാൽ എന്ത് ചെയ്യണം?

ചിലപ്പോൾ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പരിശോധനകളിൽ മത്സ്യം, മാംസം, മറ്റ് ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ എന്നിവയിൽ ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയയുടെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വരാറുണ്ട്. ഇത് പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന് വലിയ മുന്നറിയിപ്പാണ്.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ:

• സംശയാസ്പദമായ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ വാങ്ങുന്നത് ഒഴിവാക്കുക

• ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുക

• വിശ്വസനീയമായ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രം ഭക്ഷണം വാങ്ങുക

• ഭക്ഷണം നന്നായി പാകം ചെയ്ത ശേഷം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക.

•  അമിതമായ ഭയം പാടില്ല

ഷിഗെല്ല ഒരു സാധാരണ ബാക്ടീരിയ മാത്രമല്ല, ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകിയില്ലെങ്കിൽ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുന്ന രോഗാണുവാണ്. ശുചിത്വക്കുറവും മലിനമായ ഭക്ഷണവും വെള്ളവുമാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. അതിനാൽ വ്യക്തിശുചിത്വം പാലിക്കുക, സുരക്ഷിതമായ ഭക്ഷണശീലങ്ങൾ പിന്തുടരുക, രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടൻ വൈദ്യസഹായം തേടുക എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും നല്ല പ്രതിരോധ മാർഗങ്ങൾ.

നമ്മുടെ ആരോഗ്യം നമ്മുടെ കൈകളിലാണ്. ശുചിത്വവും സുരക്ഷിതമായ ഭക്ഷണശീലങ്ങളും പാലിച്ച് ഷിഗെല്ല പോലുള്ള രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് നമ്മെയും കുടുംബത്തെയും സംരക്ഷിക്കാം.